Preken uit Mattheüs

De juiste keuze maken.

(Mattheüs 7:13-29)

Ik weet niet of dat jullie er op gelet hebben, ik heb het alleszins niet heel duidelijk naar voren gebracht, ik vond het ook niet nodig maar de laatste 4 preken die ik heb mogen doorgeven waren uit de bergrede. Eerst waren het de zaligsprekingen (2 preken) daarna hoe we moesten omgaan met boosheid en vorige week hoe we kunnen werken aan relaties.
En eigenlijk had ik nu zo het gevoel van, zonder oneerbiedig te zijn, we weten dat toch allemaal al. Het zijn toch telkens opnieuw die zelfde Woorden van Jezus. Ik heb daar mee gevochten en wou voor vandaag een heel ander onderwerp aansnijden. Maar er werd mij precies telkens opnieuw gevraagd, sluit dit hoofdstuk netjes af, zodat de rede die onze Heer Jezus op de berg gaf kompleet mag doorgegeven zijn.

Het mooie in deze toespraak van Jezus is dat iedereen het kan verstaan, het is dan ook aan iedereen gericht. En als ik nu heel eerlijk mag zijn, dan was het eigenlijk die éénvoud die mij wilden afhouden om dit hoofdstuk niet af te sluiten.

Uiteindelijk heb ik een keuze moeten maken, doen of niet doen. En daar gaat het nu net in het laatste deel om, over een keuze maken, de enge of de wijde poort, de smalle of de brede weg. Kiezen we voor valse profeten of bouwen we ons huis op een rots.
De laatste woorden van Jezus toespraak maken ons duidelijk dat we een duidelijke keuze moeten maken.

Door de bergrede heeft Jezus geprobeerd de mensen uit de leggen wat het betekent om christen te zijn – aan welke eisen ons karakter, onze levensstijl, ons verborgen leven, onze relaties en onze houding moeten voldoen. Nu Hij aan het einde van zijn rede gekomen is, zegt Hij dat het tijd is om een beslissing te nemen.
Je zou het bijna kunnen vergelijken met een Billy Graham campagne, waar Billy Graham eerst de boodschap laat horen en daarna de vraagt stelt om naar voren te komen. Al degenen die een beslissing willen nemen worden uitgenodigd om naar voren te komen om samen te bidden en Jezus te volgen. De mensen die hier een gevolg aan geven nemen op dat moment een beslissing, zij maken een keuze die hun verdere leven zal bepalen.

Het is de grootste keuze die we in ons leven moeten nemen. De keuzes van school, werk, zelfs die van partner moeten onderdoen voor deze beslissing. Deze beslissing is zelfs een keuze voor na het aardse leven, het is een keuze voor het eeuwige leven, wat we niet kunnen zeggen van de voorgaande.
Alhoewel eerlijkheid doet mij zeggen, dat ik toch stilletjes hoop van Daniëlla en de kinderen in de hemel te herkennen.

Jezus zegt dat er uiteindelijk maar twee alternatieven zijn – Hem volgen of Hem niet volgen, Christen zijn of geen Christen zijn.

Hem niet volgen betekent dat we de brede weg volgen. Geen grenzen enkel doen wat je wilt, geen verantwoording, ik op de troon.
En als ik de jeugd van vandaag zie dan heb ik schrik, want zij worden in die omgeving groot. Ik denk meer als wij. Neem gewoon het voorbeeld van relaties. Weet je dat er eigenlijk al vanuit gegaan wordt dat men niet meer dan vijf jaar bij elkaar blijft. Want dan heb je het samen wel gehad, je bent dan klaar om je verder te ontplooien.
Nog niet zo lang geleden heb ik hier een term van gelezen, ‘sequentieel monogaam’. Ik moest toen even lachen voor de uitdrukking, maar is dit niet bedroevend. Gewoon omdat mensen niet meer samen naar een oplossing kunnen zoeken, dat zij enkel hun eigen ik op die troon willen hebben, zullen zij in ‘vrede’ uit elkaar gaan om aan een nieuwe relatie te beginnen.
Dan denk ik bij mij zelf, de uitdrukking ‘water bij de wijn doen’ zal later nog in één of andere universiteit geleerd worden als iets dat is voorgekomen in de evolutie. Maar het was barbaars wanneer men iets over had voor een ander. Nu zijn wij al beter geëvolueerd en staan we tenminste zelf ons mannetje.

Jezus haalt zelf voorbeelden aan. We kunnen trots en wraakzuchtig zijn, je vijand haten en je begeerten de vrije loop laten. Je hoeft niet te vergeven en nooit te bidden of te vasten. Je kunt al je geld voor jezelf houden en je eigen ambities volgen. Als iemand je onrechtvaardig behandelt, kun je net zoveel wraaknemen als je zelf nodigt acht en de andere bekritiseren zoveel je maar wilt.
Het probleem met deze brede weg is, als er geen grenzen zijn, is het normaal dat er mensen gewond raken. Ik denk toch dat we het allemaal over eens zijn dat kinderen grenzen nodig hebben, omdat het anders onhandelbare mensen kunnen worden. We vergeten dat wij als volwassenen dikwijls ook onhandelbaar kunnen zijn. Het leven op de brede weg leidt ertoe dat ook andere mensen gewond geraken.
Mijn vrijheid om ‘gevaarlijk te rijden’ betekent dat iemand anders gewond kan raken of zelfs doodgereden kan worden. Mijn vrijheid om toe te geven aan mijn begeerten, betekent dat iemand anders misbruikt wordt. Als ik de vrijheid neem om te stelen, wordt er iemand anders bestolen. Mijn vrijheid om te scheiden betekent dat mijn kinderen uit een gebroken gezin komen.
En dan hoor ik die persoon die op die brede weg staat al zeggen : “en dan ?”.

De andere weg, die Jezus ons toont, waar Hij samen met ons op gaat is de smalle weg. Deze weg heeft grenzen, het is een weg van nederigheid. Er is geen plaats van onrechtmatige boosheid, begeerte, gevloek, wraak en haat. Je moet geven, bidden, vasten en het eerst het Koninkrijk van God zoeken. Het is een weg van reinheid, eerlijkheid en vergeving. Het is een weg waarop we ons moeten houden aan de regel : “alles nu wat gij wilt, dat u de mensen doen, doet gij hun ook aldus”. Herkennen we deze tekst - twee weken terug uit Mattheus 7:12. Op deze weg is het leven misschien veel moeilijker dan op de brede weg, maar Jezus zal ons niet alleen laten.

Als we de twee wegen met elkaar vergelijken, zonder naar het eindpunt te kijken, zouden we gemakkelijk een verkeerde keuze kunnen maken, alles lijkt immers zoveel aantrekkelijker op die brede weg. Zij hoeven immers niet te vechten tegen die verleidingen die elke dag opnieuw op ons af komen.

Het is ook daarom dat Jezus ons waarschuwt.
Indien we door de wijde poort de brede weg opgaan, gaan we op de weg die naar het verderf leid.
Gaan we door de enge poort zodat we op de smalle weg komen, gaan we op de weg die naar het ware eeuwige leven leid.

Hoe zei ik het alweer in het begin. Wij moeten een keuze maken.

Is dit dan voldoende? Neen dit is niet voldoende.
Ik zie dan nu verbaasde gezichten. Wat moeten wij dan nog meer doen. Men moet niets meer doen, men moet enkel de juiste keuze maken.

Vele mensen zijn ook op zoek naar een meerwaarde in hun leven en gaan dan trachten een levenshouding aan te nemen waarmee zij naar zij denken dichter bij de natuur staan, of dichter bij mensen, gelijk kunnen worden aan goden. Verschillende religies gaan hier dan ook op inspelen soms zo subtiel dan het het onderscheiden moeilijk word.
Jezus waarschuwt ons hiervoor in vers 15 : “Wacht u voor de valse profeten, die in schapenvacht tot u komen, maar van binnen zijn zij roofgierige wolven”.

Als mensen hebben wij de neiging om naar de buiten kant te kijken. Indien we dit doen, dan moeten wij misschien toe geven dat bepaalde strekkingen of geloofsovertuigingen er misschien aantrekkelijker uitzien dan ons afgebakend eenvoudig geloofs leven.
Hoeveel sekten zijn er niet die graag hiervan gebruik maken en met de brede glimlach mensen tot zich trekken. Mensen worden afhankelijk van een organisatie of een persoon omdat zij overtuigd kunnen worden van bevrijding van al hun dagelijkse beslommeringen en zorgen. Er wordt voor gezorgt dat de buitenkant er goed uitziet.

Maar wat houd de binnenkant in. Hoe dikwijls hebben we al niet moeten horen of lezen van de zelfdoding dat dit met zich meebrengt. Om één voorbeeld te geven in november 1978 stierven 913 mensen door een collectieve zelfmoord in Jonestown (Guyana).

Enkel naar de buitenkant kijken is niet genoeg want “roofgierige wolven” kunnen verschijnen in “schapenvacht”.

! Ook tot die schapenvacht kan een mondelinge geloofsbelijdenis behoren. Jezus zegt : “Niet ieder die tot Mij zegt : Here, Here, zal het Koninkrijk der hemelen binnengaan, maar wie doe de wil mijns Vaders, die in de hemelen is (vs 21)”.
Het is niet voldoende wanneer wij zeggen dat we een christen zijn, zijn onze daden ernaar?

Tot de schapenvacht kunnen ook bovennatuurlijke activiteiten behoren. Jezus waarschuwt ons in de verzen 22 en 23 hiervoor. Jezus zegt niet dat deze activiteiten slecht zijn, maar veroordeeld hen omdat zij slechts uiterlijk zijn, het innerlijke waarom het gaat is vergeten, het uiterlijke is belangrijker geworden.

Indien de mensen maar kunnen zien wat wij allemaal kunnen, hoe belangrijk wij zijn. Of mijn eigen leven nu in orde is of niet, dat is niet belangrijk, de buitenkant die telt.
Het is daarvoor dat Jezus ons waarschuwt!

Maar nu wordt het toch heel moeilijk he, wanneer weten we dan dat we bij het rechte eind zitten?

En ook dat kunnen we lezen in dit gedeelte. We kunnen de boom kennen aan zijn vruchten.
Ik ken niet veel van bomen. Dus ook niet van fruitbomen. Ik weet dat ik in mijn tuin er verschillende heb staan en ik vind die prachtig omdat die in het begin van het jaar kleurrijk zijn door hun bloemmetjes en in de vroege herfst opnieuw kleurrijk zijn door hun vruchten.
Ook weet ik dat deze normaal moeten gesnoeit worden en dat ge dit niet zomaar mag doen, dat heb ik ondervonden. De perenboom is ooit bijgeknipt geweest en het resultaat is dat er peren verdwenen. Hoe meer je die snoeit hoe minder vruchten en ze hadden mij nochthans iets anders gezegd.

Waar ik ook niet veel van afweet, maar wat ik alwel gezien heb zijn tomaten planten.

Weet ge dat er aan tomaten planten, valse scheuten kunnen komen. Die scheuten noemen ze dieven omdat die met het voedzame sap gaan lopen en er niets voor terug geven. Ik denk zelfs dat dat ik ze kan herkennen, het heeft iets te maken met het aantal blaadjes.
Indien men een tomaten plant gewoon laat groeien zonder ernaar te kijken dan komen die dieven erin en drinken mee van het goede sap, waardoor de goede tomaten niet groot meer kunnen worden. Het is dan de kunst om zo snel mogelijk deze dieven te herkennen en eraf te pitsen. Op deze mannier zorg je ervoor dat al het goede sap komt waar het moet zijn. Het resultaat zijn mooie grote vruchten.

Deze tomatenplant is zeker geen boom, maar de vergelijking gaat in een heel stuk mee. Men kan ook een goed plant herkennen aan zijn goede vruchten. Die goede vruchten kwamen er niet vanzelf. De plant moest zich onderwerpen aan bepaalde grenzen, valse scheuten zijn niet toegelaten. Wanneer zulke scheuten tevoorschijn komen moesten ze verwijderd worden.

Paulus beschrijft die slechte scheuten als volgt in Galaten 5 : 19 :”Het is duidelijk, wat de werken van het vlees zijn : hoererij, onreinheid, losbandigheid, afgoderij, toverij, veten, twist, afgunst, uitbarstingen van toorn, zelfzucht, tweedracht, partijschappen, nijd, dronkenschap, brasserijen en dergelijke…
Die scheuten moeten we er afpitsen!

Maar een goede goede vrucht wordt als volgt beschreven : Maar de vrucht van de Geest is liefde, blijdschap, vrede, lankmoedigheid, vriendelijkheid, goedheid, trouw, zachtmoedigheid, zelfbeheersing.” (Galaten 5:22)
Zo een vrucht moeten we koesteren.

Wanneer we bij het rechte eind zitten, zouden wij deze goede kenmerken moeten terug vinden in een ieder van ons. Dat is wat Jezus ons leert.

Willen wij ook zo’n mooie blozende tomaat zijn? Dan moeten we bereid zijn om elke dag opnieuw de dieven te verwijderen.

Door welke poort gaan we : de brede of de smalle? Wie volgen we : de ware of de valse profeet? En ten slotte : Willen we ons leven bouwen op zand of op de rots?
Op het eerste zicht is er maar weinig onderscheid tussen de huizen die gebouwd worden. Het zouden zelfs twee perfect dezelfde huizen kunnen zijn. Gebouwd met dezelfde materialen, dezelfde stenen, dezelfde ramen en dezelfde pannen op het dak. Het zou moeilijk zijn om een verschil tussen deze twee huizen te ontdekken.
Beide mannen hadden heel waarschijnlijk hetzelfde voornemen om er met hun gezinnetje in tegaan wonen.

Beide huizen werden aan dezelfde natuurwetten onderworpen, regen viel neer in stromen en de winden waaiden.
We komen allemaal vroeg of laat moeilijkheden tegen in ons leven. We krijgen te maken met lijden, ziekte, gemis, teleurstellingen en onbegrip, verzoekingen en verleidingen, twijfels en aanvallen van satan.

Een derde overeenkomst dat de beide mannen hadden is dat dezelfde architect hun had uitgelegd hoe het huis moest gebouwd worden.
Ik denk dat vandaag de dag er nog maar slechts weinigen mensen zullen zijn die de woorden van Jezus niet gehoord hebben.

Alhoewel deze huizen sterk op elkaar gelijken noemt Jezus de ene man “een verstandige man” en de andere “een dwaas man”. Het grote verschil zit hem in de fundamenten. De verstandige bouwde “op de rots”, terwijl de dwaas “op het zand” bouwde.

Hoe komt het dan toch dat de ene op een rots bouwt en de ander niet. Mischien heeft de verstandige man, wel tijd genoeg genomen om te zoeken tot hij een rotsbodem had om op te bouwen, misschien heeft hij hier vele plaatsen moeten voor bekijken, misschien heeft hij zelfs die mooie lokatie die hij voor ogen had moeten opgeven omdat er geen rotsbodem was, of misschien heeft hij heel diep gegraven totdat hij een rots vond om daarop verder te bouwen.
De dwaze man echter wou misschien snel zijn huis af hebben en de ondergrond was niet zo belangrijk, dat ziet je toch niet of primeerde de lokatie omdat die nu eenmaal zo aantrekkelijk was.

Het is toch duidelijk, bij de verstandige man was het belangrijk wat zijn fundament was, hij ging een prachtig huis bouwen en wilde het beste fundament daarvoor. De grote architect had raadgevingen gegeven. De man gooide deze raadgevingen niet in de wind en gebruikte het fundament dat beschreven was, hij wist dat hij op dat fundament zijn huis kon bouwen en daarmee ook grote stormen kon doorstaan.

Jezus had hen beide raadgevingen gegeven. De verstandige man luisterde naar Jezus en koos voor de enge poort, de dwaze man luisterde niet naar Hem en koos voor de wijde poort.

Net als in de tijd van Jezus, wordt er vandaag de dag veel geluisterd in een geest van theologisch en/of religieus denken. Maar luisteren alleen is niet genoeg, kennis moeten leiden tot handelen ; de theorie moet in de praktijk gebracht worden : onze Godsdienst moet ons leven beïnvloeden – anders bouwen we ons leven op het zand.

De woorden van Jezus in praktijk brengen, betekent ten eerste dat we berouw tonen.
Ten tweede betekent het dat we ons vertrouwen op Jezus stellen. Als we zien hoezeer we tekortschieten, erkennen we dat we onszelf niet kunnen redden, maar een Verlosser nodig hebben.
Ten derde betekent het dat we erkennen dat we nooit zonder hulp van buitenaf kunnen voldoen aan de normen die de Bergrede stelt. Ze zijn onbereikbaar, en daarom hebben we de kracht van de Heilige geest nodig in ons leven.
Alleen als we berouw hebben, ons vertrouwen op Jezus stellen en de Heilige Geest ontvangen, zullen we in staat zijn de woorden van Jezus in de praktijk te brengen.

Ten slotte zal het ook blijken uit onze vastberadenheid om in te gaan door de smalle poort en ons leven te bouwen op de rots.

Het is aan ons om te beslissen of we geloven dat Jezus de waarheid spreekt en of we willen doen wat Hij zegt. De Bergrede is niet zomaar ‘hoogstaand moreel onderwijs’. Jezus houd ons een radicale, levensveranderende uitdaging voor.

We krijgen de keuze, stappen we door de wijde poort die tot het verderf leidt of kiezen we voor de enge poort die ten leven leidt.

Aan u de keuze.

Amen.

 Terug naar ONTMOETING inhoud

4/2002