Het Evangelie naar Mattheüs

et Evangelie naar Mattheüs is het eerste boek van het Nieuwe Testament en behoort, samen met het evangelie naar Marcus en dat naar Lucas, tot de drie zogenoemde "synoptische" evangeliën. Deze drie boeken zijn vrij goed met mekaar te vergelijken en wanneer men ze naast elkaar legt krijgt men een duidelijk overzicht van het leven en de werken van de Heer Jezus Christus.

De auteur is Mattheüs, die ook wel Levi genoemd werd, een tollenaar (belastingontvanger in dienst van de Romeinse bezetter) en nadien één van de twaalf apostelen. In Lucas 5:27 e.v. kunnen we lezen hoe deze Levi een volgeling van Jezus werd en hoe hij ter ere van Jezus een feestmaal inrichtte.

Net als Lucas heeft Mattheüs waarschijnlijk ook de tekst van het Marcus-evangelie (of een nog oudere, onbekende brontekst) gebruikt om zijn geschrift samen te stellen. Bovendien heeft hij er verschillende gebeurtenissen aan toegevoegd die we bij Marcus (het kortste Evangelie) niet kunnen terugvinden.

Mattheüs heeft zijn geschrift duidelijk opgesteld ten behoeve van zijn eigen volksgenoten, de Joden. Hij legt er dan ook sterk de nadruk op dat Jezus de beloofde en sinds lang verwachte Messias is en maakt daarom ook talrijke verwijzingen naar profetieën uit het Oude Testament. De Joodse tradities en gebruiken worden in dit Evangelie dan ook niet toegelicht; Mattheüs gaat er immers van uit dat die bij zijn lezers gekend zijn.

Over de datering van dit Evangelie zijn er verschillende visies. Algemeen wordt aangenomen dat het rond het jaar 70 n.C. zou geschreven zijn.

Een paar belangrijke kenmerken van dit evangelie zijn dan ook:

  1. Mattheüs toont duidelijk het verband met het Oude Testament. De beloften die God deed aan Abraham, aan David en de voorspellingen van de Profeten werden in Jezus Christus volkomen vervuld.
  2. Mattheüs spreekt over Jezus als over de Koning: Degene die het koningschap van David verder zet, al is het dan op een andere manier dan het volk Israël zich blijkbaar had voorgesteld. Bij Mattheüs wordt dan ook veel gesproken over het "Koninkrijk van God" en het "Koninkrijk der Hemelen".
  3. Mattheüs gaat ook veel dieper in op de conflicten tussen Jezus en de geestelijke leiders van het volk (hoofdzakelijk de Farizeeërs, Joodse wetgeleerden). Hij kan op die manier de antwoorden van Jezus op hun bezwaren en opwerpingen naar voor brengen.
  4. De verschillende gelijkenissen waarin Jezus laat zien dat zijn volk (en vooral de leiders van zijn volk) hem zal verwerpen, komen bij Mattheüs uitgebreid aan bod: de twee zonen, de onrechtvaardige pachters, het bruiloftsmaal... De Christus werd door zijn eigen volk verworpen en wil ook de Gemeente waarschuwen niet dezelfde fout te maken: de onbarmhartige dienstknecht, de vijf dwaze maagden, de man die zijn talent begroef.
  5. Mattheüs ziet de komst van de Christus niet enkel als de vervulling van Gods belofte maar ook als de inzet van de eindtijd. Hij gaat daar dan ook dieper op in: zie bv. de uitgebreide "Rede over de laatste dingen".
  6. Ten slotte gaat Mattheüs ook dieper in op dekenmerken van Gods nieuwe verbondsvolk: de Gemeente. Hij toont op welke punten deze Gemeente verschillend is van het Oude Verbond: nadruk op ootmoet, eenvoud, barmhartigheid en vergeving; geen priesters, cultus of wetgeleerden; de voornaamste is diegene die het meeste dient.

Bekende gedeelten uit het Mattheüs-evangelie zijn o.a. De Bergrede en de Rede over de laatste dingen.

Op deze site vindt u ook een aantal preken n.a.v. het Mattheüs-evangelie.


Mij is gegeven alle macht in de hemel en op de aarde.
Gaat dan henen,
maakt al de volken tot mijn discipelen en doopt hen
in de naam des Vaders en des Zoons en des Heiligen Geestes
en leert hen onderhouden
al wat Ik u bevolen heb.
En zie, Ik ben met u
al de dagen tot aan de voleinding der wereld.

(Mat. 28:18b-20)


Indeling

  1. Proloog: Geslachtsregister van Jezus, Geboorte, vlucht naar Egypte
    (hoofdstukken 1 en 2)
  2. De nieuwe Wet
    1. Verhalend deel: Bediening in Galilea (3:1-4:25)
    2. Onderwijzend deel: De Bergrede (5:1-7:29)
  3. Discipelschap
    1. Verhalend deel (8:1-9:34)
    2. Onderwijzend deel (9:35-10:42)
  4. Het Koninkrijk
    1. Verhalend deel (11:1-12:50)
    2. Onderwijzend deel: Gelijkenissen (13:1-52)
  5. De Gemeente
    1. Verhalend deel (13:53-17:27)
    2. Onderwijzend deel: Orde, discipelschap, aanbidding (18:1-35)
  6. Het Oordeel
    1. Verhalend deel: Conflict in Jeruzalem (19:1-22:36)
    2. Onderwijzend deel: Gericht over de Farizeeërs, de Laatste Dingen (23:1-25:46)
  7. Jezus lijden, dood en opstanding
    (hoofdstukken 26 t/m 28)
 Terug naar INLEIDING OP DE BIJBELBOEKEN

 Terug naar ONTMOETING inhoud

2/1998